Làn sóng đầu tư của Đài Loan vào Việt Nam đang thay đổi, chuyển dịch mạnh mẽ từ các ngành lắp ráp chi phí thấp sang những lĩnh vực công nghệ giá trị cao như bán dẫn, máy chủ AI, thiết bị mạng và robot công nghiệp. Xu hướng này giúp Việt Nam ngày càng trở thành mắc xích quan trọng hơn trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.
Trong nhiều năm, dòng vốn Đài Loan đổ vào Việt Nam chủ yếu được nhìn nhận là sự dịch chuyển sản xuất khỏi Trung Quốc. Tuy nhiên, câu chuyện đó đã dần lỗi thời khi ngày càng có nhiều tập đoàn công nghệ Đài Loan chuyển từ các dây chuyền lắp ráp đơn giản sang các phân khúc cao cấp trên chuỗi giá trị điện tử.
“Vành đai điện tử Đài Loan” đang thành hình tại miền Bắc Việt Nam
Nhìn trên bản đồ công nghiệp, “vành đai điện tử Đài Loan” hiện đang trỗi dậy một cách rõ nét ở miền Bắc Việt Nam. Bắc Ninh là trung tâm công nghệ điện tử quy mô lớn; Ninh Bình, Phú Thọ nổi lên như những điểm đến vệ tinh mới; còn Hải Phòng, Quảng Ninh đảm nhiệm vai trò cửa ngõ logistics và địa bàn thu hút các dự án mới.
Trụ sở chính của Công ty TNHH Lite-On Việt Nam tại thành phố Hải Phòng, miền Bắc Việt Nam. Nguồn hình ảnh của Markettimes.
Doanh nghiệp chuyên ngành điện tử Lite-On mới đây công bố sẽ đầu tư thêm tổng cộng 149 triệu USD vào Quảng Ninh và Hải Phòng, trong khi Accton – thành viên của hệ sinh thái Intel – cũng rót thêm 80 triệu USD vào công ty con tại Phú Thọ. Ở Ninh Bình, Quanta chọn làm nơi đặt nhà máy mới, còn Wistron chọn tỉnh này cho các dự án mở rộng.
Pegatron đã có nhà máy tại Hải Phòng và từng công bố kế hoạch mở rộng dài hạn ở Việt Nam với tổng vốn đầu tư dự kiến tăng từ 19 triệu USD ban đầu lên đến 481 triệu USD, rồi tiếp tục lên 500 triệu USD ở các giai đoạn sau. Đáng chú ý, công ty này cũng đang tính toán chuyển thêm hoạt động R&D sang Việt Nam.
Điểm đáng chú ý nhất là chất lượng công nghệ trong các dự án đầu tư ngày càng cao. Trước đây, các dự án “điện tử” chủ yếu là lắp ráp các sản phẩm tiêu dùng. Nhưng gần đây, dòng vốn mới đang dần dịch chuyển về các lĩnh vực có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng lớn hơn.
Lite-On đầu tư mạnh vào linh kiện bán dẫn và thiết bị điện tử; Panjit nổi bật ở công nghệ bán dẫn công suất; Compal tập trung vào máy chủ AI; Quanta là đối tác cung cấp cho Apple; Pegatron cũng đã từng đề cập kế hoạch mang hoạt động R&D sang Việt Nam.
Accton chuyên về các thiết bị mạng, giải pháp truyền thông, đồng thời là đối tác “Uy tín” của Intel. Theo hồ sơ đối tác Intel, sản phẩm của Accton phục vụ đa dạng các lĩnh vực AI, điện toán đám mây, HPC và lưu trữ dữ liệu.
Điều này cho thấy Việt Nam đã bắt đầu thu hút các phân khúc phía trên của chuỗi cung ứng công nghệ như switch, Wi-Fi, máy chủ, mạng tốc độ cao, hạ tầng AI, thay vì chỉ tập trung thiết bị điện tử gia dụng.
Wistron là một ví dụ tiêu biểu khi cùng nhóm các nhà cung cấp của SpaceX mở rộng sang Việt Nam. Sau yêu cầu chuyển dịch một phần sản xuất ra khỏi Đài Loan do rủi ro địa chính trị, Wistron NeWeb đã chọn Việt Nam làm điểm đến mới.
Doanh nghiệp này hiện sản xuất router và thiết bị mạng cho Starlink tại Ninh Bình, đồng thời nhiều nhà cung cấp khác như Universal Viba Technology cũng đang rót vốn vào Việt Nam.
Foxconn: Biểu tượng rõ nhất của làn sóng chuyển dịch
Giữa xu hướng này, Foxconn nổi lên là tấm gương rõ nét nhất cho quy mô làn sóng đầu tư mới.
Chỉ riêng năm 2024, tập đoàn đã được phê duyệt bổ sung 551 triệu USD đầu tư vào hai dự án ở Quảng Ninh nhằm sản xuất thiết bị hệ thống thông minh và giải trí thông minh. Trước đó, Foxconn đã triển khai dự án sản xuất PCB (bảng mạch in) trị giá 383 triệu USD tại Bắc Ninh.
Việc Foxconn liên tiếp mở rộng từ điện tử tiêu dùng sang thiết bị thông minh, bảng mạch, linh kiện viễn thông và đa dạng các lĩnh vực khác cho thấy Việt Nam không còn đơn thuần là điểm đến lắp ráp cuối, mà từng bước xây dựng vị thế như một trung tâm sản xuất công nghệ với năng lực lõi vượt trội.
Công ty TNHH Công nghệ Fushan (Việt Nam) tại tỉnh Bắc Ninh, miền Bắc Việt Nam. Nguồn hình ảnh của Fushan.
Không chỉ sản xuất smartphone và thiết bị điện tử truyền thống, Fushan Technology (Bắc Ninh) đã mở rộng sang các mảng mới như Xbox, linh kiện điện tử, thiết bị đeo, drone. Gần đây, doanh nghiệp còn bổ sung thêm robot công nghiệp hình người và thiết bị tự động hóa vào danh mục sản phẩm.
Một công ty con khác của Foxconn – Shunsin – cũng đang có kế hoạch đầu tư 80 triệu USD vào Việt Nam để sản xuất bảng mạch tích hợp. Rõ ràng, Foxconn giờ đây coi Việt Nam không chỉ là nơi lắp ráp mà còn phát triển hệ thống công nghệ và cơ sở sản xuất hiện đại.
Tại lễ khánh thành trụ sở Foxconn Việt Nam ở Hà Nội giữa tháng 4/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn chia sẻ: Foxconn hiện đã thực hiện 20 dự án tại Bắc Ninh mới – sau khi sát nhập với Bắc Giang từ năm 2025 – với tổng vốn đầu tư lên tới khoảng 4 tỷ USD.
Vì sao doanh nghiệp Đài Loan chọn Việt Nam?
Theo Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), đến tháng 4/2026, Đài Loan đã có 3.457 dự án đầu tư vào Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 42,37 tỷ USD, đứng thứ 4 trong nhóm các quốc gia/vùng lãnh thổ FDI lớn nhất, chỉ sau Hàn Quốc, Singapore và Nhật Bản.
Vậy đâu là sức hút của Việt Nam với các tập đoàn Đài Loan?
Lý do trước hết là việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Đơn cử, Quanta Computer – một trong những nhà cung ứng lớn nhất của Apple – từ 2023 đã ký thỏa thuận xây dựng nhà máy 120 triệu USD tại Nam Định. Đầu 2026, Compal cũng thông báo mở rộng công suất ở Mỹ, Đài Loan và Việt Nam để đa dạng nguồn cung và ứng biến linh hoạt chuỗi giá trị.
Điều này cho thấy, Việt Nam không chỉ đơn giản là phương án “Trung Quốc+1” mà đã trở thành trung tâm lựa chọn mới, giúp các doanh nghiệp phân tán rủi ro địa chính trị, vận chuyển và đảm bảo sự liên tục sản xuất.
Thứ hai là yếu tố địa lý. Vị trí của Việt Nam đủ gần Trung Quốc để giữ kết nối chuỗi cung ứng, nhưng lại tách biệt vừa đủ để giảm rủi ro chính trị và chi phí xoay chuyển. Việt Nam cũng liền kề các tổ hợp sản xuất Samsung, LG, và hệ sinh thái nhà cung cấp của Apple tại miền Bắc.
Đối với các đơn vị sản xuất theo hợp đồng, đây là ưu thế lớn: vị trí gần các nhà máy linh kiện, hệ thống cảng biển, sân bay, khách hàng và đối tác giúp tối ưu vận hành, giảm chi phí logistics, nhân công. Sự bùng nổ các dự án đầu tư mới ở miền Bắc gần cảng, sân bay là minh chứng rõ rệt.
Lý do thứ ba là nền tảng công nghiệp miền Bắc đã đủ mạnh để nâng tầm sản xuất công nghệ cao. Hàng loạt khu công nghiệp hiện đại do các nhà đầu tư nước ngoài tạo dựng, hệ thống logistics, hạ tầng, năng lực lao động kỹ thuật đã phát triển vượt bậc so với một thập kỷ trước.
Báo cáo FDI thường niên do Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài công bố tháng 4/2026 cũng nhấn mạnh, Việt Nam đang bước vào giai đoạn hút FDI lựa chọn kỹ càng hơn – không chỉ dựa vào ưu đãi thuế mà còn sức mạnh về năng lượng, logistics, hạ tầng số và khả năng lan tỏa hiệu quả dài lâu.
Đầu năm nay, Văn phòng Kinh tế – Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc cũng xác nhận rằng, với chính sách “Hướng Nam” của Đài Loan, Việt Nam thăng hạng trên bản đồ đầu tư nhờ môi trường chính trị ổn định, nền tảng kinh tế vững vàng, cùng chính sách đón FDI ngày càng thông thoáng.
Bà Ngô Phạm Trần, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam – Đài Loan (VTBA) nhấn mạnh: “Ở các ngành điện tử – bán dẫn yêu cầu cực cao về hạ tầng, logistics và kết nối chuỗi giá trị, việc xây dựng các khu công nghiệp tập trung chính là chìa khóa. Đó là lý do TVT Electronics chọn Ninh Bình để phát triển chuỗi cung ứng.”
Hiệp hội Doanh nghiệp điện – điện tử Đài Loan (TEEMA) xác định Việt Nam là điểm sáng trong chiến lược đầu tư, với hơn 100 công ty thành viên đã có mặt trên thị trường. TEEMA cam kết tiếp tục đồng hành hỗ trợ doanh nghiệp Đài Loan mở rộng chuỗi cung ứng và mở rộng cơ hội hợp tác giúp doanh nghiệp Việt Nam hội nhập sâu vào mạng lưới sản xuất khu vực.
Song song đó, Việt Nam cũng cần cải thiện một số hạn chế để thu hút dòng vốn công nghệ cao chất lượng từ Đài Loan và quốc tế.
Tháng 3/2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng chỉ ra những điểm yếu còn tồn tại: thiếu hụt nhân lực kỹ thuật trình độ cao, năng lực R&D còn hạn chế, hạ tầng kỹ thuật chưa thực sự đồng bộ, sự tham gia sâu hơn của doanh nghiệp nội địa còn khiêm tốn.
Kết lại, câu chuyện đầu tư của Foxconn, Lite-On, Panjit, Quanta, Pegatron, Wistron NeWeb, Accton… không chỉ đơn thuần là rót thêm vốn, mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái sản xuất điện tử Đài Loan tại miền Bắc Việt Nam.
Câu hỏi lớn đặt ra: Việt Nam sẽ tận dụng làn sóng FDI Đài Loan này ra sao – chỉ là điểm dừng chân của các nhà máy, hay vươn lên trở thành mắc xích thực sự trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu?
Nguồn : theinvestor.vn