PodChat dành cho FutureCOO: Chương trình mới dành cho các COO Châu Á năm 2026

Vào năm 2025, trí tuệ nhân tạo (AI) đang tái định hình vai trò của các Giám đốc Điều hành Hoạt động (COO) trên khắp châu Á, chuyển trọng tâm từ việc tối ưu hóa hiệu quả quy trình sang vai trò điều phối chiến lược. Theo McKinsey (2024), 68% các lãnh đạo hoạt động tại khu vực APAC cho biết tự động hóa dựa trên AI đã giúp giải phóng từ 20–30% năng lực lập kế hoạch, từ đó cho phép họ tập trung nhiều hơn vào tăng cường khả năng phục hồi và đổi mới sáng tạo.

Accenture cũng nhấn mạnh vai trò quan trọng của các hoạt động dự đoán được hỗ trợ bằng AI tại các trung tâm sản xuất và Logistics trọng điểm như Việt Nam và Singapore.

Tuy nhiên, Gartner cảnh báo rằng chỉ có 35% doanh nghiệp ở châu Á có năng lực quản trị dữ liệu chặt chẽ, đủ khả năng triển khai AI trên quy mô doanh nghiệp.

Đối với các COO, thách thức đặt ra rất rõ ràng: tích hợp AI vào các quy trình vận hành cốt lõi, đồng thời vượt qua những khoảng cách về nguồn nhân lực và xây dựng các khuôn khổ đạo đức AI phù hợp với môi trường pháp lý đa dạng của châu Á.

Định nghĩa AI: Vượt khỏi sự hào nhoáng tại thị trường châu Á

Dự báo cho năm 2026 cho thấy những xu hướng này sẽ tiếp tục tăng tốc, với AI không chỉ giúp tối ưu hóa chi phí mà còn mở ra các mô hình kinh doanh hoàn toàn mới.

Tại châu Á, nơi kỹ thuật số hoá phát triển vượt bậc, AI được nhìn nhận với góc độ thực tiễn hơn là sự mới mẻ.

Simon Bernie, Phó Chủ tịch cấp cao kiêm Trưởng Liên minh Toàn cầu tại Teceze, nhấn mạnh một quan điểm toàn diện: “Khi nói về AI, thực chất chúng ta đang nói về một tập hợp công nghệ kết hợp nhằm tạo ra các cách thức kinh doanh mới. AI là trung tâm nhưng giá trị lâu dài nằm ở học máy, tự động hóa thông minh, phân tích nâng cao và hệ thống quyết định có quy tắc.”

Định nghĩa này càng có sức nặng trong bối cảnh xu hướng áp dụng AI tại châu Á – Thái Bình Dương bùng nổ trong giai đoạn 2025-2026. Báo cáo về trạng thái AI mới nhất của McKinsey cho thấy 78% tổ chức đã triển khai AI trong ít nhất một chức năng kinh doanh, với 71% áp dụng AI tổng hợp, tăng đáng kể so với 65% đầu năm 2024.

Tại Đông Nam Á, tốc độ tích hợp AI trong doanh nghiệp tăng mạnh, với 23% doanh nghiệp sử dụng AI toàn diện để tạo lợi thế cạnh tranh, đặc biệt trong các lĩnh vực giáo dục, marketing và chăm sóc sức khỏe. Các COO tại những thị trường năng động như Ấn Độ và Indonesia đang chú ý nhiều hơn đến những “thành phần AI ít thấy nhưng mang lại tác động lớn”, nhằm thúc đẩy sự thay đổi tích cực và có ý nghĩa, như Bernie chỉ ra.

Với ít ràng buộc từ hệ thống cũ kỹ, nhiều tổ chức châu Á có lợi thế trong việc áp dụng AI như một công cụ tạo doanh thu thay vì chỉ đơn thuần giảm thiểu chi phí.

Định hình lại vai trò chiến lược của COO tại Châu Á

Truyền thống, các COO tại châu Á tập trung vào cải thiện hiệu quả trong các môi trường tăng trưởng nhanh và sử dụng nhiều lao động. AI đã và đang nâng tầm vai trò này. Bernie nhận định: “Các tổ chức châu Á thường thích nghi nhanh hơn do ít bị ràng buộc bởi các hệ thống cũ nên quá trình chuyển đổi mô hình vận hành có hỗ trợ AI cũng trở nên dễ dàng hơn.”

Ông chia sẻ thêm: “Trước đây, các COO chủ yếu tối ưu hóa chi phí và quy trình lặp lại. AI đã thay đổi cuộc chơi bằng việc rút ngắn thời gian tạo ra giá trị nhờ tự động hóa, loại bỏ công việc thủ công và giải phóng nguồn lực để tập trung vào các hoạt động đóng giá trị cao hơn.”

Xu hướng này cũng trùng khớp với nhận định khu vực. Tầm nhìn Công nghệ 2025 của Accenture dự đoán AI tạo sinh sẽ thúc đẩy tăng năng suất khoảng 20% tại các đơn vị dẫn đầu, nhất là trong lĩnh vực sản xuất và Logistics.

Tại các trung tâm như Việt Nam và Singapore, các giải pháp dự đoán sử dụng AI đóng vai trò then chốt trong việc tối ưu chuỗi cung ứng và giảm thiểu rủi ro gián đoạn. Gartner dự báo đến năm 2026, 70% tổ chức trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương sẽ chứng kiến AI phá vỡ các mô hình kinh doanh hiện tại trong vòng 18 tháng, tập trung nhiều vào các AI tác nhân tự chủ.

Với các Giám đốc Điều hành Hoạt động, điều này đồng nghĩa với sự chuyển dịch từ người giám sát quy trình sang kiến trúc sư của những hệ sinh thái linh hoạt, được hỗ trợ mạnh mẽ bởi AI. Bernie khẳng định: “Hoạt động từ trung tâm chi phí giờ đây trở thành động lực tạo giá trị và doanh thu. AI giúp tăng năng suất mà không cần tăng số lượng nhân sự, điều đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường lao động đang ngày càng khan hiếm.”

Định hướng vận hành sát với chiến lược AI của doanh nghiệp

Khi các CEO ngày càng kiểm soát chiến lược AI tại các tổ chức châu Á – Thái Bình Dương, các COO đóng vai trò then chốt trong việc cụ thể hóa chiến lược này thành các hoạt động thực tế. Bernie nhấn mạnh: “COO cần phân biệt rõ giữa giá trị thực chất mà AI mang lại và sự cường điệu không cần thiết. AI phải được áp dụng để giải quyết các vấn đề vận hành cụ thể thay vì đơn thuần là trào lưu.”

Chất lượng quản trị dữ liệu vẫn là thách thức lớn. Gartner lưu ý việc gia tăng các dự án AI tạo áp lực lên hạ tầng dữ liệu, và chỉ một số ít doanh nghiệp thực sự sẵn sàng. Bernie khẳng định chiến lược dữ liệu là nền tảng số một.

“Nếu dữ liệu không sạch, có cấu trúc và được quản trị tốt thì AI khó có thể tạo ra kết quả có ý nghĩa. Đáng chú ý, chúng ta đang chứng kiến sự chuyển dịch từ dữ liệu phi cấu trúc sang dữ liệu có cấu trúc, và giờ đây cần tái kích hoạt dữ liệu phi cấu trúc để trích xuất giá trị qua AI.” Simon Bernie

Để theo dõi hiệu quả, Bernie khuyên các COO nên xây dựng KPI và OKR hướng đến giá trị tạo ra thay vì chỉ giám sát hoạt động. Ông phân tích: “Tầm nhìn thời gian thực về hiệu suất hoạt động rất quan trọng. Nhiều tổ chức hiện vẫn thiếu điều này. AI có thể bắc cầu khoảng cách nếu quản trị và đo lường hiệu suất được thiết kế đúng.”

Trong năm 2026, các CIO khu vực Đông Nam Á kỳ vọng sẽ có sự chuyển giao rõ nét từ các dự án AI thí điểm sang triển khai sản xuất thực tế, ưu tiên tập trung vào quản trị dữ liệu để đảm bảo thành công.

Những lĩnh vực ưu tiên cao cho tự động hóa AI tại Châu Á

Chọn những “chiến thắng nhanh” là chìa khóa trong môi trường cạnh tranh gay gắt của châu Á. Bernie lấy ví dụ về chuỗi cung ứng: “Dữ liệu Logistics truyền thống thường nằm rải rác trong các phương thức vận chuyển, nhà cung cấp và hệ thống khác nhau. AI cho phép liên kết các kho dữ liệu này mà không cần mất nhiều năm tích hợp phức tạp.”

“Kết quả là khách hàng có thể theo dõi sản phẩm ngay trong thời gian thực, biết chính xác vị trí, thời gian đến và các rủi ro tiềm tàng. Mức độ minh bạch cao này rất cần thiết để xây dựng niềm tin.”

Xu hướng này càng được củng cố khi AI được dự đoán phát triển nhanh chóng trong lĩnh vực Logistics tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, đặc biệt ở các khu kho tự động và bảo trì dự đoán theo báo cáo từ Accenture.

Bernie cũng chỉ ra những chuyển biến trong ngành dịch vụ tài chính: “AI đã thay đổi mạnh mẽ quy trình Know Your Customer (KYC). Những bước trước đây phải gọi điện thoại, trao đổi lâu giờ giờ có thể được ghi lại tự động, giúp con người xác thực chuẩn xác hơn.”

Trong mảng dịch vụ khách hàng, ông cũng nhấn mạnh vai trò của “thư ký ảo” và Agent AI trong việc duy trì trải nghiệm sẵn sàng liên tục và hỗ trợ con người xử lý những vấn đề phức tạp hơn.

Lĩnh vực tuân thủ và kế toán cũng được hưởng lợi từ AI: “Các quy trình kế toán vốn đã ổn định qua nhiều thập kỷ sẽ được tăng tốc và giảm lỗi nhờ tự động hóa các công việc lặp lại có cấu trúc.”

Xu hướng 2026 của UiPath ghi nhận vai trò ngày càng quan trọng của tự động hóa tác nhân trong tái định hình quy trình công việc giữa các ngành nghề.

Mô hình vận hành mới và sự hợp tác giữa con người với AI

AI đang phá bỏ các ranh giới vận hành truyền thống, thúc đẩy những mô hình kinh doanh mới. Bernie khuyên: “AI cần được tích hợp linh hoạt vào mô hình kinh doanh, không gò bó cứng nhắc. Tỷ lệ sử dụng AI càng cao thì giá trị tổ chức tạo ra càng lớn.”

Khác với hệ thống ERP truyền thống tốn nhiều năm để triển khai, các giải pháp AI đem lại giá trị nhanh chóng, yêu cầu các COO phải triển khai linh hoạt, thử nghiệm và điều chỉnh liên tục. “Tổ chức linh hoạt sẽ phản ứng kịp thời với biến động thị trường, đồng thời cải tiến hoạt động không ngừng,” ông nhận định.

Bernie còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc học tập suốt đời, bởi “không ai có thể chỉ dựa vào một kỹ năng duy nhất trong suốt sự nghiệp.”

Lấy ví dụ từ Teceze, ông mô tả: “Chúng tôi bắt đầu bằng việc ghi nhận và phân tích các công việc hằng ngày của đội ngũ, rồi tự động hóa các tác vụ lặp lại để các nhóm có thể tăng doanh thu mà không phải nhân đôi biên chế. Nhân viên đang học cách vận hành như những người kiểm soát vòng lặp giữa AI và con người: xác thực kết quả đầu ra, tinh chỉnh quy trình và áp dụng phán đoán ở những điểm then chốt. Mục tiêu là tạo ra giá trị chứ không phải cắt giảm việc làm.”

Tại châu Á, nơi thiếu hụt nhân tài, Accenture ghi nhận vai trò của các tác nhân AI trong phối hợp Logistics giúp giảm chi phí và trì hoãn.

Hợp tác đối tác và đánh giá đầu tư hợp lý

Bernie khuyến nghị cần sự cân bằng giữa các nhà cung cấp lớn, mang lại độ ổn định và quản trị rủi ro, cùng các đối tác nhỏ, linh hoạt để thúc đẩy đổi mới sáng tạo nhanh chóng.

“Các doanh nghiệp lớn nên lựa chọn nhà cung cấp uy tín cho nền tảng cốt lõi, đồng thời tận dụng đối tác nhỏ linh hoạt để phát triển và thử nghiệm nhanh. Nhiều dự án AI thành công bắt đầu từ các bản thử nghiệm nhỏ, rồi mở rộng quy mô. Phương thức hợp tác theo hệ sinh thái giúp giảm gánh nặng về ràng buộc và đẩy nhanh đổi mới.” Simon Bernie

Trong điều kiện ngân sách hạn chế, các nhà lãnh đạo cần cân nhắc kỹ lưỡng hiệu quả đầu tư. Bernie chia sẻ: “Tôi từng thấy có giải pháp AI được xây dựng trong vài tuần, trong khi những giải pháp khác có giá lên đến hàng chục nghìn đô la. COO phải đặt câu hỏi đúng: thời gian triển khai là bao lâu? Cần hạ tầng gì? AI nhằm giải quyết vấn đề ra quyết định hay chỉ sản sinh thêm dữ liệu? AI thúc đẩy tổ chức sẵn sàng quyết định; với những người ngần ngại hành động, AI có thể làm chậm tiến trình. Do đó, phân bổ vốn cần tập trung vào thời gian tạo ra giá trị thay vì chạy theo những công nghệ mới trào lưu.”

Khuyến nghị cho năm 2026

Theo Bernie, Teceze tập trung phát triển trên năm trụ cột chiến lược:

“Thứ nhất, an ninh mạng tích hợp AI cho phát hiện và phản ứng mối đe dọa. Thứ hai, tự động hóa dịch vụ hiện trường nhằm kết nối đúng nguồn lực với nhiệm vụ phù hợp. Thứ ba, giải pháp số hóa nơi làm việc nâng cao năng suất người dùng cuối. Thứ tư, các dịch vụ quản lý được tăng cường dự báo AI. Thứ năm, mua sắm và tìm nguồn cung ứng an toàn, phục vụ dưới dạng dịch vụ với hỗ trợ từ AI tác nhân.”

Ông nhận định tiềm năng lớn: “Mua sắm là cơ hội đáng kể. Gartner dự đoán phần lớn tổ chức sẽ thuê ngoài hoạt động mua sắm do thiếu nhân sự, tiết kiệm được tới 25%. AI giúp thực hiện các khoản tiết kiệm này nhanh và bền vững hơn.”

Đối với các COO trong năm 2026, nhiệm vụ chính là: “Nâng cao nhận thức về AI cho toàn lực lượng lao động, thiết lập nền tảng dữ liệu chắc chắn và tập trung vào những kết quả ngắn hạn để xây dựng hệ sinh thái linh hoạt, kiên cường.”

Đến 2026, châu Á được dự báo sẽ dẫn đầu trong đổi mới AI và các nhà lãnh đạo vận hành tại đây cần có hành động quyết đoán để tận dụng tối đa tiềm năng tự động hóa. Tương lai thuộc về những tổ chức sâu sắc ứng dụng AI, biến hoạt động vận hành thành động lực tăng trưởng.